Wet van school naar duurzaam werk: wat moet je weten in 2026?

Per 1 januari 2026 is een nieuwe wet van kracht: de Wet van school naar duurzaam werk. Deze vervangt en verbreedt de bestaande RMC-wet en herijkt hoe Nederland voorkomt dat jongeren zonder diploma of werk thuis komen te zitten. Voor gemeenten, mbo-instellingen, vo-scholen en doorstroompunten betekent dit een aantal concrete veranderingen die het waard zijn om door te lopen, niet als juridische verkenning, maar als operationele aanpassing voor 2026 en verder.

De vier kernveranderingen

1. Doelgroep verbreed naar 12-27 jaar

Onder de oude RMC-wet golden gemeentelijke verplichtingen voor jongeren tussen 12 en 23 jaar zonder startkwalificatie. Vanaf 1 januari 2026 is dat 12 tot 27 jaar. Een voortijdig schoolverlater is daarmee elke jongere in deze leeftijdsgroep die wel kwalificatieplicht heeft, maar geen diploma op mbo-niveau 2, 3, of 4, of voor havo of vwo.

Voor gemeenten betekent dit: aanzienlijk meer jongeren in beeld, langere begeleidingsperiode mogelijk, en een verschoven definitie waarmee bestaande caseloads moeten worden afgestemd.

2. Regionale samenwerking wordt verplicht

De wet verplicht scholen, gemeenten en doorstroompunten om gezamenlijk een regionaal programma op te stellen. In dat programma staat hoeveel leerlingen in de regio zonder startkwalificatie van school gaan, wat de partners gaan doen om die aantallen te verminderen, en naar hoeveel voortijdige schoolverlaters de regio streeft tussen 2026 en 2029.

Per regio fungeert één school als contactschool. Die school dient de subsidieaanvraag in namens de regio. Welke school dat is, varieert per regio en wordt meestal bestuurlijk afgestemd in de bestaande RMC-structuur.

3. €94 miljoen per jaar naar regionale programma's

Vanaf 2026 is er jaarlijks €196 miljoen beschikbaar voor uitvoering van de wet, waarvan €94 miljoen gericht naar de regionale programma's. Het overige deel gaat onder andere naar de versterking van de RMC-functie, naar specifieke maatregelen voor kwetsbare jongeren, en naar landelijke ondersteuning.

Voor de regio's betekent dit dat de €94 miljoen verdeeld wordt over de 39 RMC-regio's, met een verdelingssleutel die rekening houdt met regiogrootte en VSV-cijfers. Per regio levert dat ordegrootte een paar honderdduizend tot enkele miljoenen euro's op, afhankelijk van regio.

4. Preventie even zwaar als curatie

De oude RMC-wet was in essentie curatief: gemeenten begeleidden voortijdig schoolverlaters terug naar onderwijs of werk. De nieuwe wet houdt deze curatieve taak in stand maar voegt expliciet de preventieve component toe. Regionale programma's mogen, en in praktijk: zouden, een substantieel deel van het budget moeten besteden aan preventie: interventies die voorkomen dat een leerling überhaupt uitvalt.

Verdieping: Preventief VSV-beleid voor gemeenten

Wat blijft hetzelfde

Niet alles verandert. Een aantal kernelementen blijft staan:

RMC-functie blijft. Gemeenten houden hun wettelijke taak voortijdig schoolverlaters trajectbegeleiding te bieden. RMC-casemanagers en doorstroomcoaches blijven essentiële operationele functies.

Doorstroompunten blijven. De uitvoering van de gemeentelijke taak ten aanzien van jongeren zonder startkwalificatie blijft belegd bij doorstroompunten, in de meeste regio's georganiseerd vanuit de gemeente.

Meldplicht voor scholen. Scholen blijven verplicht om bij verzuim of dreigende uitval melding te doen bij de gemeente.

Kwaliteitsagenda mbo blijft. Mbo-instellingen werken aan hun kwaliteitsagenda 2023-2027 waarin zij vastleggen hoe ze het onderwijs en de begeleiding van studenten verbeteren om uitval te voorkomen.

Tijdpad: wat gebeurt wanneer?

1 januari 2026: wet treedt in werking. Nieuwe doelgroepdefinitie (12-27 jaar) geldt vanaf deze datum.

Eerste helft 2026: aanvraagtraject voor het regionaal programma 2026. Per regio dient de contactschool de aanvraag in. Inhoudelijk afstemmen gebeurt in de tweede helft van 2025 en de eerste maanden van 2026.

Tweede helft 2026: operationele uitvoering van het regionaal programma start. Bestaande RMC-uitvoering loopt parallel door tijdens transitie.

2027-2029: eerste programmaperiode. Aan het eind van deze periode wordt de eerste evaluatie verwacht, met bijstelling voor de volgende programmaperiode.

Wat doen voor wie?

Voor gemeenten

Inventariseer welke contactschool in jouw regio de subsidieaanvraag gaat doen. Stem de inhoud van het regionaal programma af met onderwijspartners. Bepaal de verdeling tussen curatieve en preventieve interventies. Bereid je voor op de verbrede doelgroep van 12-27 jaar in operationele uitvoering (caseload-uitbreiding, training van casemanagers).

Voor mbo-instellingen

Stem af met de gemeente(n) in jouw regio over inhoudelijke inbreng in het regionaal programma. Bekijk of jullie preventieve inzet, bijvoorbeeld via mentoruur, SLB en welbevinden-monitoring, kan worden meegefinancierd uit het programmabudget. Versterk de koppeling met de kwaliteitsagenda mbo.

Voor vo-scholen

Bekijk waar jullie aan kunnen sluiten op het regionaal programma, vooral op de overgang vo-mbo waar veel uitval ontstaat. Versterk de welbevinden-monitoring zo dat data deelbaar is met regionale partners (privacy-by-design).

Voor doorstroompunten en RMC-coördinatoren

Bereid je voor op de operationele uitbreiding naar 12-27 jaar. Update protocollen, casemanagement-systemen en samenwerkingsafspraken met onderwijspartners.

Praktisch: Regionaal programma VSV aanvragen: stappenplan voor de contactschool

Veelgestelde vragen

Vervangt deze wet de RMC-wet?

De nieuwe wet voortbouwt op en versterkt de RMC-wet. De RMC-functie van gemeenten blijft bestaan en wordt zelfs versterkt. Wat verandert is de wettelijke verankering van regionale samenwerking en de toevoeging van structurele financiering via regionale programma's.

Mag een gemeente de €94 miljoen rechtstreeks aanvragen?

Nee. De aanvraag verloopt via de contactschool van de RMC-regio. De gemeente werkt mee aan de inhoudelijke invulling van het programma, maar de aanvraag loopt formeel via de school.

Wat als de regio geen overeenstemming bereikt over de invulling?

Het regionaal programma vraagt expliciete afstemming tussen scholen en gemeenten. Bij geschillen moet de regio dit oplossen, er is geen automatische escalatie naar OCW. In de praktijk worden bestaande regionale governance-structuren ingezet.

Hoe verhoudt de wet zich tot de kwaliteitsagenda mbo?

De kwaliteitsagenda is een interne afspraak per mbo-instelling. Het regionaal programma is een externe afspraak tussen partners in de regio. Beide kunnen elkaar versterken: een mbo-instelling die in haar kwaliteitsagenda preventieve interventies opneemt, kan die deels meefinancieren uit het regionaal programma.

Welke regio's gaan als eerste van start?

Alle 39 RMC-regio's vallen onder de nieuwe wet vanaf 1 januari 2026. Er is geen gefaseerde invoering per regio.

De volgende stap

De Wet van school naar duurzaam werk is geen administratieve update. Het is een herijking van hoe Nederland uitval voorkomt. Voor gemeenten die hun aanpak willen versterken met preventieve onderwijsinterventies, leg de overzichtspagina preventief VSV-beleid naast je regionale agenda en bepaal welke kandidaat-interventies passen in het regionaal programma 2026.