Mentorles invulling: 10 ideeën voor VO en MBO

Het mentoruur staat in elk lesrooster, maar weinig docenten krijgen er een uitgewerkte methode bij. Mentoren in het VO en MBO worstelen daarom geregeld met dezelfde vraag: hoe vul ik het mentoruur in op een manier die zinvol is, die mijn klas iets oplevert en die ik niet elke week opnieuw helemaal hoef voor te bereiden? Hieronder tien concrete ideeën die je vanaf morgen kunt gebruiken.

1. Emotie-check-in

Begin elke mentorles met een korte ronde: één woord per leerling over hoe hij of zij zich voelt. Geen toelichting verplicht, geen oordeel. Klinkt klein, maar bouwt over weken een sfeer waarin emoties bespreekbaar worden, en geeft jou een snelle thermometer van de groep.

2. Doel van de week

Laat elke leerling aan het begin van de week één concreet doel formuleren, schools of persoonlijk. Aan het eind van de week korte reflectie: gelukt? Wat hielp? Wat hield je tegen? Werkt aan zelfregulatie en doelgerichtheid, twee kerncompetenties van sociaal-emotioneel leren.

3. Stelling van de week

Pak een actuele of prikkelende stelling, "social media maakt vrienden eenzaam", "school zou later moeten beginnen", "iedereen verdient een tweede kans", en laat de klas zich fysiek positioneren in het lokaal: eens, oneens, twijfel. Discussie volgt vanzelf. Train perspectiefname én argumenteren in één werkvorm.

4. Klassencheck

Doe vier keer per jaar een korte gevalideerde vragenlijst (bijvoorbeeld de Klassencheck van UPYourself) waarmee je het sociaal-emotionele klimaat in de klas meet. Ineens heb je harde data over zelfvertrouwen, samenwerken en stress, geen voorgevoel meer, maar feiten.

5. Storytime

Laat elke week één leerling kort iets vertellen, een hobby, een ervaring, een mening over een onderwerp. Niet voor een cijfer, alleen om te oefenen met spreken voor de groep en om elkaar beter te leren kennen.

6. Conflict in een doosje

Schrijf vooraf realistische conflictsituaties op briefjes (een meningsverschil, een misverstand, een groepsdrukmoment). Laat groepjes er één trekken en in tien minuten bedenken hoe ze het zouden oplossen. Plenair delen, samen kijken naar verschillende strategieën.

7. Sterke punten ronde

Geef elke leerling een papier met de namen van klasgenoten. Iedereen schrijft één sterk punt achter elke naam. Aan het eind heeft elke leerling een lijst met 25 dingen die anderen in hem of haar zien. Werk levert vaak emotionele momenten op, in de goede zin.

8. Toekomst-tijdlijn

Laat elke leerling een tijdlijn tekenen van de komende vijf jaar: school, werk, persoonlijk. Wat wil je dan bereikt hebben? Wat moet je daarvoor nu doen? Sluit aan op LOB en op zelfreflectie tegelijk.

9. Stilte-experiment

Tien minuten stilte aan het begin van de mentorles. Geen telefoon, geen praten, geen muziek. Daarna: hoe was dat? Wat dacht je? Wat voelde je? Veel jongeren ervaren oprechte stilte voor het eerst, en de gesprekken die volgen zijn vaak veelzeggend.

10. Methodiek volgen

Ten slotte het meest praktische advies: gebruik een uitgewerkte methode in plaats van elke week iets zelf te bedenken. Een goed lespakket sociale vaardigheden voor VO of MBO levert je een heel jaar aan voorbereide mentorlessen, met video's, werkboeken en gespreksvragen. Het geeft je structuur, kwaliteit en continuïteit zonder dat je elke zondagavond opnieuw aan de tekentafel hoeft.

UPYourself biedt zo'n methode, een plug & play mentorles programma voor VO en MBO dat aansluit op CASEL en de Nederlandse kerndoelen burgerschap. Dat scheelt je gemiddeld twee uur voorbereiding per week, en je weet zeker dat de inhoud klopt.

Waar begin je?

Niet alle tien ideeën in één week willen invoeren. Kies er twee of drie waarvan je denkt dat ze bij jouw klas passen, en blijf ze een paar maanden trouw doen. Ritme is belangrijker dan variatie, leerlingen herkennen de structuur en gaan zich erin durven uitspreken. Voor meer achtergrond over de competenties die je hiermee ontwikkelt, lees de gids over sociaal-emotioneel leren.